Yazılar

Yapay zeka üzerine yazılar

Büyük dil modelleri, RAG ve makine öğrenmesi üzerine sade, uygulamalı yazılar.

Görü· 7 dk

CNN ve Görüntü İşleme Temelleri: Bir Makine Görüntüyü Nasıl "Görür"?

Filtreler, evrişim, havuzlama ve katmanlar üzerinden CNN'leri sezgisel olarak anlatıyoruz: bir makine bir görüntüyü gerçekte nasıl çözümler ve "görür"?

Oku
Tarihçe· 8 dk

RNN ve LSTM'den Transformer'a: Dizi Mimarilerinin Evrimi

Dizileri işleyen mimarilerin evrimini sezgisel olarak anlatıyoruz: RNN'lerin nasıl çalıştığı, kaybolan gradyan ve paralelleşememe gibi sınırları, LSTM'in kapıları ve dikkat mekanizmasının Transformer'la neden kazandığı.

Oku
Temeller· 8 dk

Aşırı Öğrenme (Overfitting) ve Düzenlileştirme: Model Neden Ezberler?

Model neden ezberler? Aşırı öğrenme ve düzenlileştirmeyi sezgisel anlatıyoruz: dropout, L1/L2, erken durdurma ve çapraz doğrulama günlük örneklerle.

Oku
Eğitim· 7 dk

Gradyan İnişi ve Optimizasyon: Bir Model Nasıl "Öğrenir"?

Kayıp fonksiyonu, öğrenme oranı, SGD ve Adam üzerinden gradyan inişini sezgisel olarak anlatıyoruz: bir model hatasını ölçerek ve azaltarak gerçekte nasıl "öğrenir"?

Oku
Ölçme· 7 dk

Sınıflandırma Metrikleri: Doğruluk, Kesinlik, Duyarlılık, F1 ve ROC-AUC Ne Zaman Kullanılır?

Karışıklık matrisinden başlayarak doğruluk, kesinlik (precision), duyarlılık (recall), F1 ve ROC-AUC'yi günlük örneklerle anlatıyor; hangi metriğin ne zaman doğru seçim olduğunu netleştiriyoruz.

Oku
Öğrenme· 8 dk

Denetimsiz Öğrenme ve Kümeleme: Etiketsiz Veriden Örüntü Çıkarmak

K-means, hiyerarşik kümeleme ve PCA üzerinden denetimsiz öğrenmeyi sezgisel olarak anlatıyoruz: etiketsiz veriden gizli örüntüler nasıl çıkarılır, kaç küme seçilir?

Oku
Veri· 8 dk

Özellik Mühendisliği: Ham Veriden Anlamlı Sinyaller ve Sızıntı Tuzakları

Özellik mühendisliğini sezgisel anlatıyoruz: ham veriden anlamlı özellik türetme, ölçekleme, kodlama ve modelleri sahada çökerten veri sızıntısı tuzakları.

Oku
Yorumlama· 5 dk

Model Yorumlanabilirliği (XAI): Bir Model Neden Böyle Karar Verdi?

SHAP, LIME ve dikkat görselleştirmesini sezgisel örneklerle anlatıyoruz: bir model neden böyle karar verir ve bu açıklamalar güven ile hesap verebilirliği nasıl güçlendirir?

Oku
Veri· 7 dk

Sentetik Veri Üretimi: Veri Kıtlığını Aşmak, Gizliliği Korumak ve Model Çöküşünden Kaçınmak

Sentetik veri, gerçeğin desenlerini taklit eden üretilmiş veridir. Veri kıtlığını nasıl aştığını, gizliliği nasıl koruduğunu, LLM ile üretimi ve model çöküşü riskini sezgisel örneklerle anlatıyoruz.

Oku
Üretim· 8 dk

Üretimde Model İzleme ve Veri Kayması: Kavram Kayması, Performans Düşüşü ve Yeniden Eğitim Tetikleyicileri

Üretimdeki ML modellerinde veri ve kavram kaymasını ele alıyoruz: performans düşüşünü tespit etme, yeniden eğitim tetikleyicileri ve üretim ML sağlığını koruma için pratik bir rehber.

Oku
Derin· 5 dk

Attention (Dikkat) Mekanizması Sezgisel Anlatım: Query, Key, Value ve Self-Attention Neden Devrim Yarattı?

Bir model bir kelimeyi anlarken hangi kelimelere "bakar"? Query-Key-Value, self-attention ve Transformer devrimini günlük analojilerle sezgisel anlatım.

Oku
Türkçe NLP· 6 dk

Tokenizasyon ve Türkçe'nin Zorlukları: Eklemeli Dil, Kelime Patlaması ve Verimli Tokenizasyon

Türkçe neden daha fazla token tüketir? Eklemeli dil, kelime patlaması, BPE ve SentencePiece ile verimli tokenizasyonun maliyet ve hıza etkisi.

Oku
Temeller· 6 dk

Embedding Modelleri ve Semantik Benzerlik: Metni Anlama Çeviren Vektörler

Metinleri vektöre çevirme, kosinüs benzerliği, embedding modeli seçimi ve çok dilli embedding'leri sezgisel analojiler ve kısa bir kod örneğiyle anlatıyoruz.

Oku
RAG· 5 dk

RAG İçin Chunking Stratejileri: Parçalama Kaliteyi Nasıl Belirler?

RAG'de chunking stratejileri: sabit boyut, cümle/paragraf, overlap, anlamsal chunking ve başlık-bağlamı koruma. Parçalama kaliteyi nasıl etkiler, sezgisel anlatım.

Oku
Getirim· 7 dk

Reranking ve Hibrit Arama: BM25 ile Semantik Aramayı Birleştirmek

BM25 ile semantik aramayı birleştiren hibrit arama, RRF ile skor füzyonu ve cross-encoder ile reranking'i kısa kod örnekleriyle sezgisel olarak anlatıyoruz.

Oku
Sınırlar· 7 dk

Bağlam Penceresi ve Uzun Belgeler: Token Sınırı, Ortada Kaybolma, Uzun Bağlam vs RAG

Bağlam penceresi nedir? Token sınırı, "ortada kaybolma" sorunu, uzun bağlam mı RAG mi ve özetleme zincirleri (map-reduce, refine) sezgisel analojilerle anlatıldı.

Oku
Ajanlar· 7 dk

LLM Ajanları ve Araç Kullanımı: Planlama, MCP ve Çok Adımlı Görevler

LLM ajanları nasıl araç çağırır, plan yapar ve çok adımlı görevleri yürütür? MCP'yi, fırsatları ve riskleri sade analojilerle anlatıyoruz.

Oku
İleri RAG· 6 dk

Bilgi Grafiği + RAG (GraphRAG): İlişkileri Yakalayan Getirim

GraphRAG: bilgi grafiği ile RAG'i birleştiren getirim. Varlıklar arası bağlantılar, çok adımlı ve bütünsel sorular, klasik RAG'ın eksiklerini kapatma. Sezgisel anlatım.

Oku
Ölçekleme· 6 dk

Model Çıkarımı ve Ölçekleme: Gecikme, Verim, Niceleme ve KV-Cache ile GPU Maliyetini Düşürmek

Gecikme, verim, niceleme, KV-cache ve batching kavramlarını sezgisel analojilerle anlatan, GPU çıkarım maliyetini düşürmeye odaklı pratik bir rehber.

Oku
Veri· 5 dk

Veri Kalitesi ve Etiketleme: Modelin Asıl Yakıtı

Çöp girer çöp çıkar: veri temizleme, etiketleme stratejileri, sentetik veri ve dürüst değerlendirme setleriyle modelin asıl yakıtını anlatıyoruz.

Oku
Profil· 6 dk

Halide Yılmaz kimdir?

Kurucunun kısa hikâyesi.

Oku
Şirket· 5 dk

EcoFluxion nasıl ortaya çıktı?

EcoFluxion basit bir soruyla nasıl başladı ve neden kendi ürünlerini geliştiriyor.

Oku
Ürün· 7 dk

İçtiHub nedir?

Hukuk profesyonelleri için yapay zeka destekli platform: içtihat arama, belge analizi.

Oku